Polscy piętnastolatkowie należą do europejskiej czołówki pod względem umiejętności matematycznych, przyrodniczych i czytania ze zrozumieniem. Jednocześnie 63% z nich uważa, że szkoła niewiele zrobiła, aby przygotować ich do dorosłego życia. Jak pogodzić dobre wyniki z tak krytyczną oceną nauki?
Najnowsze wyniki PISA 2025, opublikowane we wrześniu 2026 roku, pokazują znacznie więcej niż osiągnięcia uczniów na międzynarodowym teście. Obejmują również ich podejście do nauki, korzystanie ze sztucznej inteligencji, rozpraszanie przez smartfony i opinie o przydatności szkoły.
W badaniu uczestniczyło ponad 760 tysięcy piętnastolatków z 91 krajów i regionów, w tym 7103 uczniów z Polski. Wyniki pozwalają porównać nie tylko poziom umiejętności w poszczególnych państwach, ale również kierunek zmian zachodzących w edukacji.
Sprawdź, jak Polska wypada na tle 27 krajów Unii Europejskiej, które państwa poprawiają wyniki, a które tracą punkty. Na końcu czekają również cztery interaktywne testy sprawdzające umiejętność samodzielnego rozwiązywania problemów.
Jak wypadli polscy piętnastolatkowie?
Wybierz dziedzinę. Poniżej od razu zobaczysz pełne wyniki 27 państw UE, różnice względem Polski oraz zmiany od poprzedniego badania.
Przyroda · 27 państw UE
495 pkt Polska. Średnia UE 476 pkt. Polska: +19 pkt względem UE.
± PL:+5 wynik wyższy−5 wynik niższy0 taki sam
Dotknij nazwy kraju lub kliknij jego wiersz, aby zobaczyć porównanie dokładnie w tym miejscu. Oś wykresu obejmuje 300–550 punktów i nie zaczyna się od zera.
Zmiany 2022–2025 · kraje Europy
Każdy wiersz podaje wynik obu edycji i różnicę punktową. Turkusowe słupki wskazują wzrost, ceglaste spadek; punktem odniesienia jest zero pośrodku. To zmiana średniego wyniku, a nie miara istotności statystycznej.
Ładuję porównywalne wyniki.
Wykres pokazuje wyłącznie kraje, dla których dostępna jest para porównywalnych wyników. Dla Polski niewielkie różnice między 2022 a 2025 r. nie były istotne statystycznie. Problemy cyfrowe nie mają jeszcze porównywalnego trendu: ta dziedzina pojawiła się w badaniu PISA 2025.
Gwiazdka przy nazwie kraju oznacza zastrzeżenia dotyczące próby badawczej; wynik Ukrainy obejmuje część regionów. PISA porównuje populacje uczniów, nie poszczególne szkoły.
Polska wysoko w Europie. Ale czy robimy postępy?
Wyniki polskich piętnastolatków robią dobre wrażenie: 495 punktów z nauk przyrodniczych, 484 z matematyki i 482 z czytania. We wszystkich trzech dziedzinach Polska znajduje się powyżej średniej Unii Europejskiej i OECD.
Nie oznacza to jednak, że nasze wyniki stale rosną. W porównaniu z PISA 2022 Polska straciła odpowiednio 4, 5 i 7 punktów. Różnice te nie są istotne statystycznie, więc można mówić raczej o utrzymaniu poziomu niż o wyraźnej zmianie. Tymczasem w wielu państwach europejskich pogarszają się zwłaszcza wyniki czytania.
Dlatego warto przyjrzeć się nie tylko temu, kto jest wyżej w zestawieniu, ale również temu, co zmieniło się przez ostatnie trzy lata. Wysoka pozycja i poprawa wyników to dwie różne rzeczy.
Dobre wyniki nie oznaczają, że wszystko działa idealnie
Testy PISA pokazują, jak uczniowie radzą sobie z zadaniami. Nie odpowiadają jednak wprost na pytanie, czy lubią się uczyć, potrafią się skoncentrować albo widzą sens zdobywanej wiedzy.
W tej części badania głos otrzymali sami nastolatkowie. Ich odpowiedzi dotyczą między innymi AI, smartfonów, motywacji i poczucia przygotowania do przyszłości. Niektóre wyniki mogą zaskoczyć bardziej niż różnice punktowe między państwami.
AI, smartfony i opinie o szkole
Same punkty to nie wszystko. Uczniowie odpowiedzieli także na pytania o naukę, technologię i to, co szkoła daje im na co dzień. Porównaj ich odpowiedzi.
Co mówią nastolatkowie?
Wybierz temat. Przy każdym słupku podano odsetek uczniów i odpowiednią grupę porównawczą — UE albo OECD.
Chatboty AI do nauki co najmniej raz w tygodniu
Rozproszenie przez urządzenia podczas lekcji
Potrzeba bycia online podczas lekcji
Koledzy rozpraszani urządzeniami na większości lekcji przyrody
Szkoła mało przygotowała do dorosłego życia
Szkoła okazała się stratą czasu
Szkoła nauczyła rzeczy przydatnych w pracy
Lubi uczyć się nowych rzeczy
Wkłada wysiłek w trudne zadania
Czuje przynależność do szkoły
Różnice w wynikach uczniów w Polsce według płci. To średnie grup, nie opis umiejętności konkretnej osoby.
Nauki przyrodnicze
1 pktBardzo mała, nieistotna statystycznie różnica między dziewczętami i chłopcami.
Matematyka
13 pktŚrednio wyższy wynik chłopców.
Czytanie
37 pktŚrednio wyższy wynik dziewcząt.
Problemy cyfrowe
12 pktŚrednio wyższy wynik chłopców.
To odpowiedzi ankietowe albo różnice średnich wyników, a nie ocena konkretnej szkoły. Pytania o AI, rozproszenie i użyteczność szkoły są odrębnymi wskaźnikami.
Cztery dziedziny, 40 zadań. Sprawdź, jak sobie poradzisz
Przygotowaliśmy cztery interaktywne testy po 10 pytań: z matematyki, nauk przyrodniczych, czytania ze zrozumieniem i rozwiązywania problemów cyfrowych.
Nie chodzi w nich przede wszystkim o pamięciowe odtwarzanie definicji. Zadania wymagają pracy z informacjami, obliczeń, interpretowania wyników, porównywania źródeł i szukania logicznych rozwiązań.
Możesz rozwiązać dowolny zestaw, sprawdzić wynik i przeanalizować wszystkie odpowiedzi. Bez logowania, ocen i rywalizacji — liczy się sposób myślenia.
Testy są autorskimi materiałami edukacyjnymi inspirowanymi PISA, a nie oficjalnymi arkuszami OECD. Pod nimi znajdziesz również odnośniki do oryginalnych zadań udostępnionych przez organizatorów badania.
Ile potrafisz wyczytać z danych, a ile naprawdę rozwiązać?
Cztery testy po 10 pytań: bez losowania, logowania i ocen. Są obliczenia, porównywanie źródeł, eksperymenty oraz algorytmy. Nie wystarczy rozpoznać oczywistej odpowiedzi — większość zadań wymaga kilku kroków rozumowania.
Wybierz dziedzinę
Każda ma oddzielny zestaw dziesięciu zadań. Po zakończeniu dostaniesz wynik, omówienia i możliwość sprawdzenia odpowiedzi.
W każdym pytaniu możesz wrócić do poprzedniej odpowiedzi. Dłuższe teksty przewijają się razem ze stroną — bez dodatkowego okienka i blokowania scrolla.
Wybierz odpowiedź i przejdź dalej. Możesz również pominąć pytanie lub wrócić do niego przez numery u góry.
Wynik
0% poprawnych odpowiedzi
Zielony: DOBRZE. Ceglasty: ŹLE lub brak odpowiedzi. Szczegóły poniżej.
Sprawdź rozwiązania i sposób rozumowania
Rozwiń dowolne pytanie, by zobaczyć swoją odpowiedź, poprawne rozwiązanie i wyjaśnienie. W zadaniach z czytania można też wrócić do tekstu źródłowego.
Średnie wyniki Polski, UE i OECD w PISA 2025 — osobna skala
Wyniki krajów — nie punkty za ten test
Punktów z quizu (0–10) nie można przeliczyć na skalę PISA. OECD kalibruje zadania statystycznie, a ten zestaw nie ma takiej kalibracji. Dane poniżej służą jedynie jako kontekst artykułu.
O teście: To 40 autorskich zadań przygotowanych dla czytelników ZSŁ na podstawie kompetencji opisanych w metodologii PISA. Wykorzystują fikcyjne dane i sytuacje ćwiczeniowe. Nie są oficjalnymi pytaniami OECD ani podstawą do wyliczenia indywidualnego wyniku PISA.
Co naprawdę wynika z PISA 2025?
Polscy piętnastolatkowie nadal osiągają bardzo dobre wyniki na tle Europy. Jednocześnie PISA zwraca uwagę na kwestie, których nie widać w samych punktach: cyfrowe rozproszenie, motywację do nauki, korzystanie z nowych technologii oraz krytyczne opinie uczniów o tym, jak szkoła przygotowuje ich do przyszłości.
Dlatego na PISA warto patrzeć szerzej niż na ranking państw. Liczy się nie tylko to, ile uczniowie wiedzą, ale też czy potrafią tę wiedzę wykorzystać, samodzielnie się uczyć, oceniać informacje i rozwiązywać rzeczywiste problemy. To właśnie takie kompetencje coraz częściej decydują o tym, jak radzimy sobie w szkole, na studiach, w pracy i w codziennym życiu.
Co więc wyniki PISA 2025 mówią o polskich uczniach i czy rzeczywiście jesteśmy „gotowi na przyszłość”? Poniżej można obejrzeć materiał przygotowany przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy, poświęcony ogłoszeniu i omówieniu wyników badania PISA 2025.
PISA 2025 — najczęstsze pytania
Kiedy opublikowano wyniki PISA 2025?
Badanie przeprowadzono w 2025 roku, a pierwsze wyniki opublikowano 8 września 2026 roku.
Czy badanie PISA oceniało ZSŁ Warszawa?
Nie. PISA jest reprezentatywnym badaniem umiejętności piętnastolatków. Nie służy do oceniania ani tworzenia rankingu poszczególnych szkół.
Czy testy na stronie ZSŁ są oficjalnymi testami PISA?
Nie. Przygotowane przez nas 40 zadań to autorskie ćwiczenia inspirowane kompetencjami badanymi przez PISA. Ich wyniki nie są przeliczane na oficjalną skalę punktową OECD.
Gdzie można znaleźć prawdziwe zadania PISA?
OECD udostępnia wybrane zadania z różnych edycji badania, w tym interaktywne jednostki z nauk przyrodniczych i uczenia się w środowisku cyfrowym z PISA 2025. Odnośniki znajdują się w module testowym oraz poniżej, w źródłach.
Źródła i materiały dodatkowe
OECD — PISA 2025 Results (Volume I): Future-Ready Students
OECD — PISA 2025: wyniki Polski (Country Note)
OECD — pełne wyniki państw i obszarów uczestniczących w PISA 2025
Instytut Badań Edukacyjnych – PIB — wybrane wyniki PISA 2025 dla Polski
Ministerstwo Edukacji Narodowej — wyniki polskiego raportu PISA 2025
OECD — oryginalne zadania i materiały testowe PISA
OECD — zadania udostępnione po PISA 2025 z nauk przyrodniczych i uczenia się w świecie cyfrowym
