29 października 2026 r. w auli Zespołu Szkół Łączności odbyło się spotkanie z Ryszardem Cholewą ps. „Rysiek”. Wzięli w nim udział przedstawiciele klas oraz Samorządu Uczniowskiego ZSŁ.
Nasz gość opowiadał młodzieży o swoim dzieciństwie w okupowanej Warszawie, harcerstwie oraz wydarzeniach, których był świadkiem i uczestnikiem podczas Powstania Warszawskiego.
Nie była to jednak zwykła lekcja historii. Uczniowie mogli usłyszeć wspomnienia człowieka, który jako dziecko znalazł się w samym środku wydarzeń z 1944 roku.
Jedenastoletni łącznik Harcerskiej Poczty Polowej
Ryszard Cholewa urodził się 2 kwietnia 1933 r. w Warszawie. W czasie okupacji uczył się na tajnych kompletach związanych z Gimnazjum im. Stanisława Staszica i działał w harcerstwie.
Należał do najmłodszej grupy Szarych Szeregów – Zawiszaków – oraz do 16. Warszawskiej Drużyny Harcerzy im. Zawiszy Czarnego.
Gdy 1 sierpnia 1944 r. wybuchło Powstanie Warszawskie, miał zaledwie 11 lat.
Pełnił funkcję łącznika w Harcerskiej Poczcie Polowej na terenie Śródmieścia Północnego. Przenosił korespondencję, a także pomagał mieszkańcom, dostarczając wodę i żywność. Brał również udział w powstańczych pogrzebach.
Jego służba była częścią ogromnego wysiłku młodych harcerzy, którzy pomagali utrzymywać łączność w walczącej Warszawie.
Historia opowiedziana młodzieży
Podczas spotkania pan Ryszard wracał do swoich osobistych wspomnień – do życia w harcerstwie, codzienności okupowanej Warszawy oraz doświadczeń jedenastoletniego chłopca w czasie Powstania.
Szczególne znaczenie miała możliwość usłyszenia tych wydarzeń bezpośrednio od ich uczestnika. Za historycznymi datami i nazwami pojawiły się konkretne wspomnienia, emocje i historie ludzi, którzy musieli odnaleźć się w rzeczywistości wojny.
Mimo trudnej tematyki spotkanie przebiegło w bardzo ciepłej atmosferze. Pan Ryszard szybko nawiązał kontakt z młodzieżą, dzieląc się swoimi przeżyciami z życzliwością i otwartością.
Żywa lekcja historii
Po wojnie Ryszard Cholewa ukończył studia i obronił doktorat na SGGW z zakresu ekonomiki rolnictwa. Przez lata pozostawał również aktywny w środowisku Szarych Szeregów, pełniąc m.in. funkcję prezesa Warszawskiego Stowarzyszenia Szarych Szeregów.
Spotkanie w ZSŁ było przede wszystkim okazją do rozmowy z człowiekiem, którego własne doświadczenia są częścią historii Warszawy.
Dziękujemy panu Ryszardowi Cholewie za przyjęcie zaproszenia, poświęcony czas i podzielenie się z młodzieżą swoimi wspomnieniami.
Autor: Piotr Kopka
