Ponad sto lat szkoły, która rozwija się razem z technologią
Historia Zespołu Szkół Łączności w Warszawie rozpoczęła się 1 września 1921 roku, kiedy działalność rozpoczęła pierwsza w Polsce szkoła teletechniczna. Od skromnej sali przy ul. Miodowej 22, przez kolejne warszawskie siedziby, okupację i powojenną odbudowę, aż po współczesną szkołę na Saskiej Kępie — przez kolejne pokolenia zmieniały się technologie, kierunki i nazwy, ale nie zmieniało się znaczenie wiedzy, praktyki i przygotowania młodych ludzi do przyszłości.
Historia zapisana w kolejnych pokoleniach
Przewiń oś czasu, aby przejść od narodzin polskiego szkolnictwa teletechnicznego do współczesnego Zespołu Szkół Łączności.
Początek
1 września 1921 roku zostaje otwarta pierwsza w Polsce szkoła teletechniczna.
Pierwszy kurs obejmuje zaledwie 25 uczniów. Wykłady i zajęcia praktyczne odbywają się w siedzibie Dyrekcji Poczt i Telegrafów przy ul. Miodowej 22.
Pierwszym dyrektorem szkoły zostaje inż. Henryk Kowalski.
Plac Napoleona
Dyrekcja Poczt i Telegrafów wraz ze szkołą przenosi się na Plac Napoleona 10, dzisiejszy Plac Powstańców Warszawy.
Szkoła zajmuje pomieszczenia w gmachu położonym obok Poczty Głównej i pozostaje w tej lokalizacji do 1932 roku.
Kuźnia wiedzy technicznej
Państwowa Szkoła Teletechniczna przyjmuje charakter typowej średniej szkoły zawodowej: nauka trwa dwa lata, a po niej odbywa się ośmiomiesięczna praktyka.
Zainteresowanie jest ogromne. W 1928 roku zgłasza się 380 kandydatów, z których przyjęto 104.
29 czerwca 1931 r. szkoła otrzymuje swój sztandar.
Nowogrodzka
Szkoła zostaje przeniesiona do nowo wybudowanego gmachu Telegrafów i Telefonów Międzymiastowych przy ul. Nowogrodzkiej, róg Poznańskiej.
Nowe warunki pozwalają rozwijać zaplecze dydaktyczne i wprowadzać kolejne specjalizacje.
Państwowe Liceum Telekomunikacyjne
Państwowa Szkoła Teletechniczna zostaje przekształcona w Państwowe Liceum Telekomunikacyjne .
Ukończenie szkoły umożliwia zdobycie matury i tytułu technika.
W ostatnim roku przed wybuchem wojny w liceum uczy się 99 uczniów, a w funkcjonującej jeszcze PST — 161.
Szkoła podczas okupacji
Niemcy usuwają szkołę z gmachu przy Nowogrodzkiej i przenoszą ją do budynku zamkniętej Politechniki Warszawskiej.
Uczniowie oraz nauczyciele angażują się w konspirację i walkę z okupantem.
Dyrektor prof. Roman Trechciński zostaje zamordowany przez Niemców, a prof. Witold Nowicki trafia do obozu koncentracyjnego Stutthof.
Odbudowa
Po wojnie Polska pilnie potrzebuje nowych specjalistów — szacowane potrzeby wynoszą 2100 techników i 3800 mechaników telekomunikacji.
1 czerwca 1945 r. wznowiona zostaje dwuletnia Szkoła Teletechniczna przy ul. Ratuszowej 11.
Pierwsi powojenni absolwenci z tytułem technika kończą szkołę w 1947 roku.
Technikum Łączności nr 1
Z dniem 1 września istniejące szkoły zostają połączone w jedną placówkę: Technikum Łączności Nr 1.
Rozpoczyna się kolejny etap rozwoju warszawskiego szkolnictwa łącznościowego.
Poznańska 6/8
Technikum otrzymuje siedzibę w gmachu przy ul. Poznańskiej 6/8.
To ostatni etap przed przeprowadzką szkoły na prawy brzeg Wisły.
Nowy budynek na Saskiej Kępie
Przy al. Stanów Zjednoczonych 24 powstaje budynek zaprojektowany dla szkoły.
W 1963 roku placówka przenosi się do swojej obecnej siedziby.
W kolejnych latach działają tu różne typy szkół i kierunki związane z techniką łączności.
Klasy sportowe
W szkole pojawiają się klasy sportowe, rozpoczynając niezwykły rozdział w jej historii.
W następnych dekadach wśród absolwentów znajdą się reprezentanci Polski, medaliści mistrzostw świata i olimpijczycy.
Zespół Szkół Łączności
Placówka przyjmuje nazwę Zespół Szkół Łączności .
Nazwa na trwałe wpisuje się w historię warszawskiej edukacji technicznej.
Profesor Janusz Groszkowski
Szkoła otrzymuje sztandar oraz imię prof. Janusza Groszkowskiego — wybitnego polskiego elektronika i radiotechnika.
Jego imię nosi dziś Technikum Łączności.
Narodziny XCVI Liceum
W połowie lat 90. przy ZSŁ powstaje XCVI Liceum Ogólnokształcące , rozpoczynając drugi — humanistyczny i artystyczny — nurt historii zespołu.
W 1998 roku liceum otrzymuje imię Agnieszki Osieckiej.
Zespół Szkół nr 37
W strukturze placówki funkcjonuje również Policealne Studium Łączności.
W 2002 roku ZSŁ zostaje przemianowany na Zespół Szkół nr 37 im. Agnieszki Osieckiej .
Modernizacja
Budynek przy al. Stanów Zjednoczonych 24 przechodzi termomodernizację.
Historyczna siedziba szkoły dostosowuje się do kolejnych dekad funkcjonowania placówki.
Powrót historycznej nazwy
Zespół wraca do nazwy Zespół Szkół Łączności w Warszawie .
W jego skład wchodzą Technikum Łączności im. prof. Janusza Groszkowskiego oraz XCVI Liceum Ogólnokształcące im. Agnieszki Osieckiej.
Sto lat tradycji
Szkoła świętuje 100-lecie Szkół Łączności oraz jubileusz XCVI Liceum Ogólnokształcącego.
Gala jubileuszowa staje się symbolicznym spotkaniem pokoleń uczniów, nauczycieli i absolwentów.
105 lat — i kolejny rozdział
Zespół Szkół Łączności obchodzi 105-lecie.
Szkoła, której historia rozpoczęła się od teletechniki, dziś kształci m.in. w obszarach informatyki, programowania, teleinformatyki, telekomunikacji i cyberbezpieczeństwa.
Szkoła w czasie wojny
Okupacja nie przerwała historii szkoły, choć zmieniła ją dramatycznie. Niemcy usunęli placówkę z gmachu przy ul. Nowogrodzkiej i przenieśli ją do budynku zamkniętej Politechniki Warszawskiej.
Nauczyciele i uczniowie uczestniczyli w działalności konspiracyjnej i walce z okupantem. Absolwent Zbigniew Gęsicki „Juno”, żołnierz batalionu „Parasol”, zginął po akcji na Franza Kutscherę.
Tragiczne były również losy kierujących szkołą. Prof. Roman Trechciński został zamordowany przez Niemców, natomiast prof. Witold Nowicki był więźniem obozu koncentracyjnego Stutthof.
Ta sama historia. Inne czasy.
Przesuń suwaki i porównaj obrazy szkoły oraz jej społeczności z różnych etapów ponadstuletniej historii.
Szkoła
Przesuń suwak, aby porównać fotografie.
Kolejne pokolenia uczniów
Technologia się zmienia. Ludzie pozostają najważniejszą częścią historii szkoły.
Od Miodowej do Saskiej Kępy
Historia szkoły jest również historią Warszawy. W ciągu kolejnych dekad placówka zmieniała siedziby, podążając za rozwojem polskiej telekomunikacji i powojennej stolicy.
Miodowa 22
1921 — pierwsza, bardzo skromna siedziba szkoły w gmachu Dyrekcji Poczt i Telegrafów.
Plac Napoleona 10
1923–1932 — dzisiejszy Plac Powstańców Warszawy, obok dawnej Poczty Głównej.
Nowogrodzka
Od 1932 roku — gmach Telegrafów i Telefonów Międzymiastowych przy rogu Poznańskiej.
Politechnika Warszawska
Okres okupacji — tymczasowa siedziba po usunięciu szkoły z Nowogrodzkiej.
Ratuszowa 11
1945 — tu rozpoczyna się powojenna odbudowa szkolnictwa teletechnicznego.
Poznańska 6/8
Od 1959 roku — kolejny przystanek przed przeprowadzką na Saską Kępę.
al. Stanów Zjednoczonych 24
Od 1963 roku — obecny dom kolejnych pokoleń uczniów Zespołu Szkół Łączności.
Szkoła w oficjalnym ogłoszeniu sprzed wojny
W „Monitorze Polskim” z 14 stycznia 1938 roku opublikowano informacje o naborze do Państwowej Szkoły Teletechnicznej przy ul. Nowogrodzkiej 45.
Dwuletnia szkoła przygotowywała teletechników, a jej absolwenci mogli podejmować zatrudnienie w państwowym przedsiębiorstwie „Polska Poczta, Telegraf i Telefon” . Kandydaci musieli wykazać się m.in. znajomością matematyki, a dla części uczniów przewidywano stypendia Ministerstwa Poczt i Telegrafów.
Technika i kultura pod jednym dachem
Współczesna tożsamość ZSŁ łączy ponadstuletnią historię kształcenia technicznego z artystycznym charakterem XCVI Liceum Ogólnokształcącego.
Od teletechniki do cyberbezpieczeństwa
Telefonia, telegrafia, radiotechnika, telekomunikacja, informatyka, sieci, programowanie i cyberbezpieczeństwo — nazwy technologii zmieniały się, ale szkoła niezmiennie przygotowywała uczniów do pracy z technologią swojej epoki.
Agnieszka Osiecka i artystyczna Saska Kępa
Powstanie liceum w połowie lat 90. otworzyło nowy rozdział historii zespołu. W 1998 roku szkoła otrzymała imię Agnieszki Osieckiej, a działalność artystyczna, w tym szkolny teatr N.O.R.A., stała się ważnym elementem jej tożsamości.
Absolwenci, którzy poszli własną drogą
Ponad sto lat działalności oznacza tysiące indywidualnych historii. Wśród absolwentów szkoły znaleźli się naukowcy, sportowcy, popularyzatorzy techniki, artyści i ludzie kultury.
Nauka i technika
Absolwenci szkoły rozwijali polską elektronikę, telekomunikację, naukę i popularyzację techniki.
- Krzysztof Badźmirowski
- Jerzy Baranowski
- Jerzy Trechciński
- Andrzej Kurek — współtwórca „Sondy”
Sport
Klasy sportowe zapisały w historii szkoły wyjątkowy rozdział związany ze sportem wyczynowym i olimpijskim.
- Jacek Wszoła — mistrz olimpijski
- Kajetan Broniewski — medalista olimpijski
- Tomasz Jędrusik
- Stanisław Jaskułka
- Romuald Giegiel
Scena i kultura
XCVI LO stworzyło własną tradycję artystyczną związaną m.in. z teatrem N.O.R.A. i działalnością sceniczną uczniów.
- Agnieszka Mrozińska
- Zofia Nowakowska
- Ewa Prus
- Krzysztof Rymszewicz
- Marina Łuczenko
Historia, która nie jest zamkniętym rozdziałem
W 1921 roku uczniowie zaczynali od teletechniki, telefonii i urządzeń, które wówczas wyznaczały granice nowoczesności. Kolejne pokolenia poznawały radiotechnikę, elektronikę, telekomunikację, informatykę i sieci komputerowe.
Dzisiaj do tej historii dołączają programowanie, nowoczesna komunikacja elektroniczna i cyberbezpieczeństwo. Obok techniki rozwija się licealna tradycja artystyczna związana z Agnieszką Osiecką, Saską Kępą i teatrem.
Zmieniają się technologie i pokolenia. Historia Zespołu Szkół Łączności trwa dalej.
Źródła i materiały wykorzystane w opracowaniu historii
Opracowanie powstało na podstawie materiałów historycznych szkoły oraz źródeł dotyczących dziejów warszawskiego szkolnictwa teletechnicznego.
- Archiwalne materiały Zespołu Szkół Łączności dotyczące historii szkoły i jej kolejnych siedzib.
- Materiały jubileuszowe 100-lecia Szkół Łączności.
- Materiały jubileuszowe 105-lecia Szkół Łączności.
- Materiały Stowarzyszenia Elektryków Polskich dotyczące jubileuszu i historii szkoły.
- „Monitor Polski” z 14 stycznia 1938 roku — archiwalne ogłoszenie dotyczące Państwowej Szkoły Teletechnicznej.
- Materiały historyczne dotyczące budynku przy al. Stanów Zjednoczonych 24.